ANTONIO MARTÍN ORTIZ: AVREA DICTA
ANTONIO MARTÍN ORTIZ
EN ESTA POSICIÓN ME HE PASADO LA MAYOR PARTE DE MI VIDA.
AQUÍ Y ASÍ ME TENÉIS.

Omne tulit punctum qui miscuit utile dulci.
OMNE TVLIT PVNCTVM QVI MISCVIT VTILE DVLCI.
(Q. Horatius Flaccus, Epistula ad Pisones, 343)
Ganó todo mérito el que mezcló lo útil con lo agradable.

VERANO DE 1964 EN SAINT CIERS DU TAILLON [Charente Maritime], Francia

<strong>VERANO DE 1964 EN <em>SAINT CIERS DU TAILLON [Charente Maritime], Francia</em></strong>
Mi padre [R.I.P.], un amigo (Josep Ma. Riba i Armenter [R.I.P.]), mi hermana Simona, yo mismo, mi hermana Rosario,
mi hermano Pepe, mi madre [R.I.P.], otro amigo (Josep Amiell):
PATRI MATRIQVE MEIS IN MEMORIAM: Descansen en Paz los dos juntos
.
"Cuando uno ha perdido a su padre y a su madre, se ha quedado sin referencia al pasado".
(Frase mía, que yo, como bien nacido, les dedico a quienes me dieron la Vida y me abrieron el Camino para ser Feliz)
A mí, lo mismo que a Ovidio (Tristia, I, III, 4):
Labitur ex oculis nunc quoque gutta meis.
Todavía ahora se me resbala una lágrima de los ojos, los míos.

Recojo y comparto la frase, más optimista, de mi amigo Carlos Hernández, Chacien: ”Lo que en verdad mata es el olvido”.
No es mi caso, porque yo, estas cosas, no las olvido.

EQUITACIÓN AL SON DE POLCAS VIENESAS

Si quieres disfrutar de la maravilla de ver a los caballos de la Escuela Española de Equitación de Viena danzando al son de las polcas de los Strauss,
PINCHA EN UNO DE LOS ENLACES SIGUIENTES:

1) Spanish Riding School Vienna
2) Spanische Hofreitschule
3) Beliebte Annen-Polka
4) Best Equestrian Art School of Europe 251107.
Ejercicios de doma de caballos
Mostrando entradas con la etiqueta AVREA DICTA. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta AVREA DICTA. Mostrar todas las entradas

miércoles, 20 de julio de 2011

AVREA DICTA.
FRASES ÁUREAS.
En Latín y en Griego.


I
Stultorum infinitus est numerus
[El número de los necios es infinito]
Viene esta frase a propósito de un extenso comentario que hice yo en el blog de Oloman, SINGENIO, a propósito de la inconveniencia y lo innecesario de decir LA PRESIDENTA en lugar de LA PRESIDENTE, y otras locuciones análogas.
La frase se encontraba en la Antiqua Vulgata, (La traducción de la Biblia al Latín del Hebreo por San Jerónimo), porque fue eliminada de la Nova Vulgata a raíz del Concilio Vaticano II [Ecclesiastes, I, 15]), veinte veces por lo menos citada por Tomás de Aquino.

II
Coro
La Ley prescribe que sobre la sangre derramada en nuestra tierra debe correr otra sangre. Pues la Erinia [La Furia] llega por el primer crimen, y sobre la primera calamidad envía otra calamidad.
(Esquilo, Las Cóeforas, 400-404)

Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

III
La voluntad de Zeus no es fácil de atrapar; pero, en todo caso, brilla incluso en las tinieblas, cuando el negro infortunio se desploma sobre la raza de los mortales.
(Esquilo, Las Suplicantes, 87-90)
Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.
παντᾷ τοι φλεγέθει
κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ
μερόπεσσι λαοῖς.

IV
Ὀρέστης
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς

Orestes (A Electra)
Implora a los dioses que en lo sucesivo tengas un buen éxito, anunciando tú que tus plegarias han tenido un bello resultado.
(Esquilo, Las Coéforas, 212-3)

X

Lo que es racional se hace real,
y lo que es real se hace racional.
Was vernünftig ist wird wirklich,
und das wirkliche wird vernünftig.
Was vernünftig ist, das ist wirklich;
und was wirklich ist, das ist vernünftig.
G.W.F. Hegel: Philosophie des Rechts
[Filosofía del Derecho, Prólogo]
IX
Stultorum infinitus est numerus
[El número de los necios es infinito]

Viene esta frase a propósito de un extenso comentario que hice yo en el blog de Oloman, SINGENIO, a propósito de la inconveniencia y lo innecesario de decir LA PRESIDENTA en lugar de LA PRESIDENTE, y otras locuciones análogas.

La frase se encontraba en la Antiqua Vulgata, (La traducción de la Biblia al Latín del Hebreo por San Jerónimo), porque fue eliminada de la Nova Vulgata a raíz del Concilio Vaticano II [Ecclesiastes, I, 15]), veinte veces por lo menos citada por Tomás de Aquino

VIII
Coro
La Ley prescribe que sobre la sangre derramada en nuestra tierra debe correr otra sangre. Pues la Erinia [La Furia] llega por el primer crimen, y sobre la primera calamidad envía otra calamidad.
(Esquilo, Las Cóeforas, 400-404)
Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.
VII
La voluntad de Zeus no es fácil de atrapar; pero, en todo caso, brilla incluso en las tinieblas, cuando el negro infortunio se desploma sobre la raza de los mortales.
(Esquilo, Las Suplicantes, 87-90)

Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.
παντᾷ τοι φλεγέθει
κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ
μερόπεσσι λαοῖς.


VI

Cuando el jinete se pone bravío,
el caballo se puede espantar y tirar al jinete por los suelos.
(Manuel Campanón, consanguíneo mío, un Sabio de los auténticos, que se ha pasado, y se pasa, la vida trabajando, sin haber pasado por la Universidad)
V
Ὀρέστης
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς

Orestes (A Electra)
Implora a los dioses que en lo sucesivo tengas un buen éxito, anunciando tú que tus plegarias han tenido un bello resultado
(Esquilo, Las Coéforas, 212-3)

miércoles, 23 de marzo de 2011

FRASES LAPIDARIAS:
NADA SE RESUELVE CON LA GUERRA:
TODA VIOLENCIA GENERA MÁS VIOLENCIA

Ker or Poena, Lucanian red-figure krater
Circa 4th B.C., Cleveland Museum of Art


Coro
La Ley prescribe que sobre la sangre derramada en nuestra tierra debe correr otra sangre. Pues la Erinia [La Furia] llega por el primer crimen, y sobre la primera calamidad envía otra calamidad.

(Esquilo, Las Cóeforas, 400-404)

Caravaggio. Jupiter, Neptune and Pluto. Circa 1599-1600.

Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

El profesor Don Paco Hidalgo nos regala, en un comentario, una frase de Mahatma Gandhi, que merece estar a la misma altura que cualesquiera de los Trágicos Griegos. Aquí la tenéis
:

Ojo por ojo:
y terminaría toda la Humanidad ciega.

jueves, 17 de marzo de 2011

UNA FRASE LAPIDARIA DE SÓFOCLES:
La Fatalidad del Destino

Jean-Auguste-Dominique Ingres.

A ningún mortal que esté aún en espera del último día de su vida llame nadie feliz, hasta que haya traspasado el umbral de la muerte sin caer en desventura alguna.
(Sófocles, Edipo Rey, 1527-9)

(Final absoluto de Edipo Rey)

Texto Griego: Oedipus Tyrannus. A. Dain and P. Mazon, Sophocle, Vol. 2. Paris: Les Belles Lettres, 1958 (Repr. 1968 (1st edn. rev.))

Ὥστε θνητὸν ὄντ’ ἐκείνην τὴν τελευταίαν ἰδεῖν
ἡμέραν ἐπισκοποῦντα μηδέν’ ὀλβίζειν, πρὶν ἂν
τέρμα τοῦ βίου περάσῃ μηδὲν ἀλγεινὸν παθών”

Sófocles (Σοφοκλής)

OIDIPOVS & THE SPHINX
Museum Collection: Musée du Louvre, Paris, France
Catalogue No.: Louvre G417.Beazley Archive No.: 214483
Ware: Attic Red Figure.Shape: Stamnos
Painter: Attributed to the Menelaus Painter.
Date: ca 475 - 425 BC.Period: Classical
SUMMARY: The hero Oidipous in traveller's cloak and cap, ponders the riddle of the Sphinx who sits high on a plinth

OBSERVACIÓN IMPORTANTE:

Mi amigo Don Carlos Hernández, Chacien, es un hombre cabal y de un rigor y unos conocimientos más que exquisitos, como lo demuestra en su propio Blog, en el que comenta las maravillosas tallas en madera de su padre, Don Serapio, otra eminencia, como en los comentarios que tiene a bien hacer en lo que yo escribo.

A propósito de los versos de Sófocles, me recuerda que Eurípides, en Los Heráclidas, dijo después algo tan parecido que es prácticamente lo mismo:

... no envidiar a quien aparenta ser feliz, hasta que uno lo vea muerto. Que efímeras son las vicisitudes de la fortuna (865-6).

Mi forma de agradecérselo es plasmar aquí mismo la cita entera de Eurípides. Muchas, pero que muchas gracias, amigo Carlos. Si la Perfección absoluta, en el sentido de las Ideas de Platón se plasmase en la Realidad, Vd. sería el primer candidato.

Su Destino, el de ahora [el del fuerte y valiente Euristeo, enfrentado en lucha al hijo de Heracles, el viejo Yolao, que ha rejuvenecido milagrosamente, y lo ha vencido, a Euristeo, llevándolo prisionero a Alcmena, que lo amenaza de muerte], anuncia de forma clara a todos los mortales a que aprendan a no envidiar a quien aparenta ser feliz, hasta que uno lo vea muerto. Así son de efímeras las vicisitudes de la Fortuna.
(Euripides, Los Heráclidas, 863-6)

.............................Τῇ δὲ νῦν τύχῃ
βροτοῖς ἅπασι λαμπρὰ κηρύσσει μαθεῖν,
τὸν εὐτυχεῖν δοκοῦντα μὴ ζηλοῦν, πρὶν ἂν
θανόντ’ ἴδῃ τις• ὡς ἐφήμεροι τύχαι.

(Euripides: Heraclidae, 863-6)
G. Murray, Euripidis fabulae, vol. 1. Oxford: Clarendon Press, 1902 (repr. 1966).

Que cada uno juzgue por sí mismo sobre las cualidades de cada cual. Un abrazo, amigo Carlos.
Antonio Martín Ortiz

Como ya viene siendo habitual en este espacio, mi, nuestra, gran e ilustrada amiga, Elena Pascual, Elena Clásica, pone broche de oro a este texto trayéndonos un precioso Soneto de Quevedo que transmite en verso lo que ya los Trágicos habían dicho milenios antes. Muchas gracias, Querida Elena.
Antonio Martín Ortiz

Miré los muros de la patria mía
si un tiempo fuertes, ya desmoronados,
de la carrera de la edad cansados,
por quien caduca ya su valentía.

Salíme al campo, vi que el sol bebía
los arroyos del hielo desatados,
y del monte quejosos los ganados
que con sombras hurtó su luz al día.

Entré en mi casa; vi que amancillada
de anciana habitación era despojos;
mi báculo, más corvo y menos fuerte;

vencida de la edad sentí mi espada
y no hallé cosa en que poner mis ojos
que no fuese recuerdo de la muerte.

domingo, 16 de enero de 2011

EL HOMBRE, EL SER HUMANO:
LA VISIÓN DEL COMEDIANTE Y CÓMICO PLAUTO Y LA DEL TRÁGICO SÓFOCLES

Titian. Diana and Actaeon. 1556-1559. Oil on canvas. National Gallery of Scotland (on loan from the Duke of Sutherland), Edinburgh, UK

Quiero presentaros hoy dos visiones y dos interpretaciones diametralmente opuestas de la palabra y el concepto ἅνθρωπος [ánthropos] en Griego, y homo-hominis en Latín. Corresponden a Sófocles (Σοφοκλής, Sophoklés) (Colono, hoy parte de Atenas, 495 aC. - 406) y Tito Maccio Plauto (Titus Maccius Plautus) (Sarsina, Italia, 251 aC. - 251 aC.).
Trágico Griego es el primero y comediógrafo Romano el segundo. Son dos frases lapidarias. La de Plauto fue popularizada por Thomas Hobbes (5 de abril de 1588 – 4 de diciembre de 1679) en su obra Leviatán.



“Un lobo es el hombre para el hombre, y no un hombre,
cuando desconoce quién es el otro”

(Plauto, Asinaria [La Comedia de los Asnos], 495)
“Lupus est homo homini, non homo,

quom qualis sit non nouit"

Popularizada por Thomas Hobbes en Leviatán
"MUCHOS SON LOS PRODIGIOS,

PERO NO HAY NADA MÁS PRODIGIOSO QUE EL SER HUMANO"
(Sófocles, Antígona, 332)

Πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀνθρώπου δεινότερον πέλει·
[Pol•lá ta deiná koudén anthrópou deinóteron pélei)

Traducción alternativa (También correcta)
"MUCHAS SON LAS COSAS TERRIBLES,

PERO NO HAY NADA MÁS TERRIBLE QUE EL SER HUMANO"

La significación aparentemente contradictoria, que no lo es, de las dos versiones del verso de Sófocles se debe a la riqueza del significado de δεινὰ y δεινότερον, que son formas del adjetivo δεινός, ή, όν, que lo mismo significa, entre otras cosas, prodigioso que terrible. Algo tendrán que ver entre sí ambos significados. Lo que digo puede comprobarse con lo que dice el mejor Diccionario Griego que conozco:

Liddell-Scott-Jones:
A Greek-English Lexicon
Liddell, Scott, and Jones entry courtesy of the
Perseus Digital Library
http://philolog.us/

δεινός, ή, όν, (δέος, cf. Pl.La.198b)

A. fearful, terrible; in Hom., of persons and things, "Χάρυβδις" Od.12.260; "κλαγγή" Il.1.49; "ὅπλα" 10.254: freq. in neut., "δεινὸν ἀῧσαι" 11.10; "βροντᾶν" 20.56; "δεινὸν δέρκεσθαι" 3.342; "παπταίνειν" Od.11.608; "δεινὰ δ᾽ ὑποδρὰ ἰδών" Il. 15.13; δ. ἰδέσθαι fearful to behold, Od.22.405; "δ. μὲν ὁρᾶν, δ. δὲ κλύειν" S.OC141; "εἰ καὶ δεινόν τῳ ἀκοῦσαι" Th.1.122; "δεινὴ παρὰ τοῖς εἰδόσιν ἡ βάσανος" And.1.30; in milder sense, awful, "δεινή τε καὶ αἰδοίη θεός" Il.18.394, cf. 3.172, Od.8.22, etc.; "τὸ δεινόν" danger, suffering, horror, A.Ch.634, etc.; awe, terror, Id.Eu.517; "ὅπου τὸ δ. ἐλπὶς οὐδὲν ὠφελεῖ" S.Fr.196; πρὸς τὸ δ. ἔρχεσθαι ib.351: in pl., "ἐκτὸς ὄντα πημάτων τὰ δείν᾽ ὁρᾶν" Id.Ph.504; "εἰ δείν᾽ ἔδρασας, δεινὰ καὶ παθεῖν σε δεῖ" Id.Fr.962, etc.; δεινὸν γίγνεται μή . . there is danger that . ., Hdt.7.157; οὐδὲν δεινοὶ ἔσονται μὴ ἀποστέωσιν no fear of their revolting, Id.1.155, etc.; δεινότατον μή . . the greatest danger lest . ., And.3.1; δεινόν ἐστι, c. inf., it is dangerous to do, Lys.12.87; δεινὸν ποιεῖσθαι take ill, complain of, be indignant at a thing: abs., Th.1.102, etc.: c. inf., "ὑπὸ Μήδων ἄρχεσθαι" Hdt.1.127, etc.; also "δεινὰ ποιεῖν" make complaints, Id.3.14,5.41; "ἐν δεινῷ τίθεσθαι" J.AJ18.9.8; "δεινόν τι ἔσχε αὐτὸν ἀτιμάζεσθαι" Hdt.1.61; δεινὸν or δεινὰ παθεῖν suffer illegal, arbitrary treatment, Ar.Ra.252, cf. Pl.Prt.317b, etc.; "δεινότερα π." Th.3.13; "τὸ δ. τὸ πείσομαι" Hdt.7.11: in Oratt., "δεινὸν ἂν εἴη εἰ . ." And.1.30, Lys.12.88, etc. Adv. "-νῶς, φέρειν" Hdt.2.121. γ᾽; δ. καὶ ἀπόρως ἔχει μοι I am in dire straits, Antipho 1.1; "δ. ἔχειν τῇ ἐνδείᾳ" X.An.6.4.23; "δ. διατεθῆναι τυπτόμενος" Lys.3.27.

II. marvellously strong, powerful: δ. σάκος the mighty shield, Il.7.245; simply, wondrous, marvellous, strange, τὸ συγγενές τοι δεινὸν ἥ θ᾽ ὁμιλία kin and social ties have strange power, A.Pr.39; "δ. τὸ κοινὸν σπλάγχνον" Id.Th.1036; "δ. τὸ τίκτειν" S.El.770; "πολλὰ τὰ δ. κοὐδὲν ἀνθρώπου -ότερον πέλει." Id.Ant.333; δ. ἵμερος, ἔρως, Hdt.9.3, Pl.Tht.169c; "οἶκτος" S.Tr.298, etc.; "δ. λέγεις πρᾶγμα" Pl.Euthd. 298c; "δ. γ᾽ εἶπας, εἰ καὶ ζῇς θανών" S.Aj.1127; freq. δεινὸν ἂν εἴη εἰ . . it were strange that . ., as E.Hec.592. Adv. -νῶς marvellously, exceedingly, δ. μέλαινα, ἄνυδρος, Hdt.2.76,149; "δ. ἐν φυλακῇσι εἶναι" Id.3.152; "δ. πώς εἰμ᾽ ἐπιλήσμων" Metag.2, etc.: Comp. -οτέρως Sch. Min.Il.7.97.

III. clever, skilful, first in Hdt.5.23 ἀνὴρ δ. τε καὶ σοφός; of Odysseus, "γλώσσῃ . . δεινοῦ καὶ σοφοῦ" S.Ph.440, cf. OC806, Antipho 2.2.3, Lys.7.12; "σοφὸς καὶ δ." Pl.Prt.341a; opp. σοφός, of practical ability, Id.Phdr.245c, Tht.164d; opp. ἰδιώτης, D.4.35: c. inf., "δεινὸς εὑρεῖν" A.Pr.59; "δεινοὶ πλέκειν τοι μηχανὰς Αἰγύπτιοι" Id.Fr.373; δ. λέγειν clever at speaking, S.OT545, etc.; δ. εἰπεῖν is rare, D.20.150; "νόσος δ. φαγεῖν" Ar.Nu.243; "δ. πράγμασι χρῆσθαι" D.1.3; αἱ εὐπραξίαι δ. συγκρύψαι τὰ ὀνείδη are wonderfully liable to . ., Id.2.20: c. acc., "δ. τὴν τέχνην" Ar.Ec.364; "δ. περὶ τοὺς λόγους τοὺς εἰς τὰ δικαστήρια" Pl.Euthd.304d; "ἐς τὰ πάντα" Ar.Ra.968; δ. περὶ τὸ ἀδικεῖν, περὶ Ὁμήρου, Pl.R.405c, Ion531a; "δ. ἀμφί τι" Arr.Tact.9.5; "δ. κατὰ χειρουργίαν" Ael.VH3.1; "ἐν λόγοισι δ. Ὑπερείδης" Timocl.4.7 (but also of the forcible, vehement, style in oratory, Demetr.Eloc.240, al.); in bad sense, over-clever, Pl.Euthphr.3c; "δ. ὑπὸ πανουργίας" Id.Tht.176d, cf. Arist.EN1144a27. (For δϝεινός, cf. Δϝενία, gen. of pr.n. Δεινίας, IG4.858.)
Para ver las imágenes ampliadas, hacer click sobre ellas
Observación:
Mi gran amigo Ramón Torné Teixidó, que es un Catedrático de Griego y Helenista de Primera Línea, me hace el siguiente comentario:

La doble possibilitat d'entendre δεινός, positiva o negativa, ja va ser tractada per Plató al Protàgoras. Però no amb uns exemples tan "forts"!
[La doble posibilidad de interpretar δεινός, positiva o negativa, ya fue tratada por Platón en el Protágoras. ¡Pero no con unos ejemplos tan “fuertes”!]

Desde luego que es un gran honor para mí saber que coincido, por lo menos en esto, con el Πρωταγόρας de Platón.
Moltes gràcies, amic Ramon.
Antonio

domingo, 12 de diciembre de 2010

VENI, VIDI, VICI
(Informe de Gaius Iulius Caesar): LLEGUÉ, VI, VENCÍ
Más lacónico, imposible




El Latín está de moda, y es normal que lo esté, porque nuestra Lengua Castellana, al igual que la Catalana, procede del Latín, y nuestras Instituciones son, en buena parte, herencia de lo que nos dejaron los Romanos.

En ese afán por citar frases Latinas, hay una que, de forma insistente, se cita mal, pero que mal. Mucha gente, a la ligera, dice:

Veni, vidi, *vinci.

Pues no es así. Debe ser:

VENI, VIDI, VICI (Testimoniada por Suetonio)
Veni, vidi, vici (Correcta, pero poco clásica)
Veni, uidi, uici
(La que habría escrito César, de escribirla él)
La frase hace referencia a su victoria en el Ponto Euxino (inoportuna guerra fronteriza que distrajo a César de perseguir a Sexto Pompeyo, derrotado en la Guerra Civil), guerra que ganó en cinco días, tras desembarcar a orillas del Mar Negro, el Ponto Euxino.

Veni, uidi, uici es una locución latina empleada por el general y cónsul Romano Julio César en 47 a. C., al dirigirse al Senado Romano, describiendo su victoria reciente sobre Farnaces II del Ponto en la Batalla de Zela.

El lacónico comentario - traducido «llegué, vi, vencí» - a la vez proclamaba la totalidad de la victoria de César y sirvió para recordar al Senado su destreza militar (César se encontraba inmerso en una Guerra Civil contra Pompeyo). Alternativamente, el comentario se puede ver como una expresión del desdén de César para el Senado Patricio (Optimates), que, tradicionalmente, representaba el grupo más poderoso de la Res Publica Romana.

Veni, uidi, uici son la primera persona del pretérito perfecto de los verbos en Latín
uenire, uidere , uincere.
Veamos el texto Latino del que procede la frase:

XXXVII [1] Confectis bellis quinquiens triumphauit, post deuictum Scipionem quater eodem mense, sed interiectis diebus, et rursus semel post superatos Pompei liberos. Primum et excellentissimum triumphum egit Gallicum, sequentem Alexandrinum, deinde Ponticum, huic proximum Africanum, nouissimum Hispaniensem, diuerso quemque apparatu et instrumento. [2] Gallici triumphi die Velabrum praeteruehens paene curru excussus est axe diffracto ascenditque Capitolium ad lumina quadraginta elephantis dextra sinistraque lychnuchos gestantibus. Pontico triumpho inter pompae fercula trium uerborum praetulit titulum VENI VIDI VICI non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam.

XXXVII. Concluidas las guerras, disfrutó cinco veces de los honores del triunfo, cuatro en el mismo mes, después de la victoria sobre Escipión y con algunos días de intervalo, y la quinta después de la derrota de los hijos de Pompeyo. Su primero y más esclarecido triunfo fue sobre la Galia, después el de Alejandría, el del Ponto, el de África, y en último lugar, el de España, y siempre con fausto y aparato diferentes. En su triunfo sobre la Galia, cuando pasaba por el Velabro, fue casi despedido del carro a consecuencia de haberse roto el eje; subió luego al Capitolio a la luz de las antorchas, que, encerradas en linternas, eran llevadas por cuarenta elefantes alineados a derecha e izquierda. Cuando celebró su victoria sobre el Ponto, se advertía entre los demás ornamentos triunfales un cartel con las palabras VENI, VIDI, VICI (llegué, vi, vencí), que no expresaba, como las demás inscripciones, los acontecimientos de la guerra, sino su rapidez.





viernes, 1 de enero de 2010

AVREA DICTA [FRASES ÁUREAS]:
PARA EL DÍA DE HOY

IX

Stultorum infinitus est numerus
[El número de los necios es infinito]


Viene esta frase a propósito de un extenso comentario que hice yo en el blog de Oloman, SINGENIO, a propósito de la inconveniencia y lo innecesario de decir LA PRESIDENTA en lugar de LA PRESIDENTE, y otras locuciones análogas.

La frase se encontraba en la Antiqua Vulgata, (La traducción de la Biblia al Latín del Hebreo por San Jerónimo), porque fue eliminada de la Nova Vulgata a raíz del Concilio Vaticano II [Ecclesiastes, I, 15]), veinte veces por lo menos citada por Tomás de Aquino

VIII
Coro
La Ley prescribe que sobre la sangre derramada en nuestra tierra debe correr otra sangre. Pues la Erinia [La Furia] llega por el primer crimen, y sobre la primera calamidad envía otra calamidad.
(Esquilo, Las Cóeforas, 400-404)
Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

VII
La voluntad de Zeus no es fácil de atrapar; pero, en todo caso, brilla incluso en las tinieblas, cuando el negro infortunio se desploma sobre la raza de los mortales.
(Esquilo, Las Suplicantes, 87-90)

Διὸς ἵμερος οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.
παντᾷ τοι φλεγέθει
κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ
μερόπεσσι λαοῖς.

VI

Cuando el jinete se pone bravío,
el caballo se puede espantar y tirar al jinete por los suelos.
(Manuel Campanón, consanguíneo mío, un Sabio de los auténticos, que se ha pasado, y se pasa, la vida trabajando, sin haber pasado por la Universidad)


V
Ὀρέστης
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς

Orestes (A Electra)
Implora a los dioses que en lo sucesivo tengas un buen éxito, anunciando tú que tus plegarias han tenido un bello resultado
(Esquilo, Las Coéforas, 212-3)

IV
Monstrari possunt sensus,
non autem demonstrari
Los sentimientos se pueden mostrar,
pero no demostrar
(El Nené, 16 años,
1º de Bachillerato)

III
Tomando la Justicia por aliada
juzga siguiendo el respeto debido a los dioses.
(Esquilo, Las Suplicantes, 394-5)
ξύμμαχον δ’ ἑλόμενος Δίκαν
κρῖνε σέβας τὸ πρὸς θεῶν
.


II
Cae segura y no de espaldas, si Zeus decide en su cólera el cumplimiento de una cosa; pues los caminos de su pensamiento se extienden confusos, sombríos, indescifrables a toda mirada.
Traducción, con algún cambio
(Esquilo, Las Suplicantes, 90-94)

πίπτει δ’ ἀσφαλὲς οὐδ’ ἐπὶ νώτῳ
κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον.
δαυλοὶ γὰρ πραπίδων
δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι
κατιδεῖν ἄφραστοι
Texto Griego

I

MUCHOS SON LOS PRODIGIOS,
PERO NO HAY NADA MÁS PRODIGIOSO QUE EL SER HUMANO
(Sófocles, Antígona, 332)

Πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀνθρώπου δεινότερον πέλει
[Pol•lá ta deiná koudén anthrópou deinóteron pélei]
Traducción alternativa, también válida:
MUCHAS SON LAS COSAS TERRIBLES,
PERO NO HAY NADA MÁS TERRIBLE QUE EL SER HUMANO.
EN lATÍN:
MVLTA MIRABILIA, SED NIHIL HOMINE MIRABILIVS EST.

domingo, 23 de agosto de 2009

FRASES ÁUREAS (AVREA DICTA): En Griego (44-54 EDIPO REY)

56. “Hay que obedecer, aunque no es nada grato”
(Sófocles, Edipo Rey, 1515)
“Πειστέον, κεἰ μηδὲν ἡδύ”

55. “¡Ay de mí! ¿Qué explicación sólida les daré a estas palabras?
¿Qué garantía mía parecerá lo suficientemente justa?
En todas mis relaciones anteriores con él me he revelado desafortunado”
(Sófocles, Edipo Rey, 1419-21)
“Οἴμοι, τί δῆτα λέξομεν πρὸς τόνδ’ ἔπος;
τίς μοι φανεῖται πίστις ἔνδικος; τὰ γὰρ
πάρος πρὸς αὐτὸν πάντ’ ἐφεύρημαι κακός”



54. “La belleza de todas las cosas depende de su oportunidad”
(Sófocles, Edipo Rey, 1516)
“Πάντα γὰρ καιρῷ καλά”


53. “Justamente para los dioses he resultado ser el más odioso”
(Sófocles, Edipo Rey, 1518)
“Ἀλλὰ θεοῖς γ’ ἔχθιστος ἥκω”


52. “No me gusta afirmar en vano lo que no pienso”
(Sófocles, Edipo Rey, 1520)
“ Ἃ μὴ φρονῶ γὰρ οὐ φιλῶ λέγειν μάτην”


51. “No pretendas salirte siempre con la tuya, pues también aquellos hechos en los que lo conseguiste te siguieron, pero no para bien de tu vida”
(Sófocles, Edipo Rey, 1522-3)
“Πάντα μὴ βούλου κρατεῖν·
καὶ γὰρ ἁκράτησας οὔ σοι τῷ βίῳ ξυνέσπετο”


50. “No lo sé. En efecto, en las cuestiones que no entiendo me gusta callar”
(Sófocles, Edipo Rey, 569)
“Οὐκ οἶδ’· ἐφ’ οἷς γὰρ μὴ φρονῶ σιγᾶν φιλῶ”


49. “Tú eres muy hábil para hablar, y yo malo para aprender de ti. En efecto, he descubierto que eres malintencionado y molesto para mí”
(Sófocles, Edipo Rey, 545-6)
“Λέγειν σὺ δεινός, μανθάνειν δ’ ἐγὼ κακὸς σοῦ· δυσμενῆ γὰρ καὶ βαρύν σ’ εὕρηκ’ ἐμοί”


48. “Acabas de argumentar rectamente, pero no podría haber hombre alguno capaz de forzar a los dioses a lo que no quieran”
(Sófocles, Edipo Rey, 280-1)
“Δίκαι’ ἔλεξας· ἀλλ’ ἀναγκάσαι θεοὺς
ἃν μὴ θέλωσιν οὐδ’ ἂν εἷς δύναιτ’ ἀνήρ”.


47. “Si quieres oírme en presencia de todos éstos, estoy dispuesto a hablar; si no, puedo también entrar en tu palacio”
(Sófocles, Edipo Rey, 91-2)
“Εἰ τῶνδε χρῄζεις πλησιαζόντων κλύειν,
ἕτοιμος εἰπεῖν, εἴτε καὶ στείχειν ἔσω”

46. “Habla ante todos, pues sus sufrimientos me anonadan más que si se tratara de mi propia vida”
(Sófocles, Edipo Rey, 93-4)
“Ἐς πάντας αὔδα· τῶνδε γὰρ πλέον φέρω
τὸ πένθος ἢ καὶ τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι”


45. “¡Maldito seas! ¿No te vas a callar?”
(Sófocles, Edipo Rey, 1146)
“Οὐκ εἰς ὄλεθρον; οὐ σιωπήσας ἔσῃ;”


44. “Digo que, aunque no lo creas, vives en vergonzoso consorcio con los tuyos y que no ves los males en que vives”
(Sófocles, Edipo Rey, 366-7)
“Λεληθέναι σέ φημι σὺν τοῖς φιλτάτοις
αἴσχισθ’ ὁμιλοῦντ’, οὐδ’ ὁρᾶν ἵν’ εἶ κακοῦ”

domingo, 2 de agosto de 2009

FRASES ÁUREAS (AVREA DICTA): En Griego (32-43 EDIPO REY)

43. “No es Creonte tu perdición, tu perdición eres tú mismo”
(Sófocles, Edipo Rey, 379)
“Κρέων δέ σοι πῆμ’ οὐδέν, ἀλλ’ αὐτὸς σὺ σοί”


42. “¡Oh amigo verdadero, pues sigues aún constante en asistirme!”
(Sófocles, Edipo Rey, 1320-1)
“Ἰὼ φίλος, σὺ μὲν ἐμὸς ἐπίπολος ἔτι μόνιμος·”


41. “¿Qué mal espíritu te ha poseído?”
(Sófocles, Edipo Rey, 1328)
“Τίς σ’ ἐπῆρε δαιμόνων;”


40. “Tenedme confianza, no me tengáis miedo, que males como los míos no pueden tocar a nadie entre los mortales sino a mí”
(Sófocles, Edipo Rey, 1414-5)
“Πίθεσθε, μὴ δείσητε· τἀμὰ γὰρ κακὰ
οὐδεὶς οἷός τε πλὴν ἐμοῦ φέρειν βροτῶν”


39. “No acierto a dar por bueno lo que has hecho”
(Sófocles, Edipo Rey, 1367)
”Ὡς μὲν τάδ’ οὐχ ὧδ’ ἔστ’ ἄριστ’ εἰργασμένα”


38. “¡Oh! Sea mi suerte conservar siempre la más respetuosa pureza en todas mis palabras y en todas mis obras”
(Sófocles, Edipo Rey, 862-4)
“Εἴ μοι ξυνείη φέροντι μοῖρα

τὰν εὔσεπτον ἁγνείαν λόγων
ἔργων τε πάντων”

37. “A ningún mortal que esté aún en espera del último día de su vida llame nadie feliz, hasta que haya traspasado el umbral de la muerte sin caer en desventura alguna”
(Sófocles, Edipo Rey, 1527-9)

(Final absoluto de Edipo Rey)
“Ὥστε θνητὸν ὄντ’ ἐκείνην τὴν τελευταίαν ἰδεῖν
ἡμέραν ἐπισκοποῦντα μηδέν’ ὀλβίζειν, πρὶν ἂν
τέρμα τοῦ βίου περάσῃ μηδὲν ἀλγεινὸν παθών”


36. “Me temo que este silencio reviente en males estruendosos”
(Sófocles, Edipo Rey, 1074-5)
“Δέδοιχ’ ὅπως
μὴ ’κ τῆς σιωπῆς τῆσδ’ ἀναρρήξει κακά”


35. “Pues afirmo que incluso nuestras desgracias, si llegasen felizmente a una solución, todas podrían traernos buena suerte”
(Sófocles, Edipo Rey, 87-88)
“Λέγω γὰρ καὶ τὰ δύσφορ’, εἰ τύχοι
κατ’ ὀρθὸν ἐξελθόντα, πάντ’ ἂν εὐτυχεῖν”


34. “¡Ay, ay de mí! Me abruman males innumerables”
(Sófocles, Edipo Rey, 167-8)
“Ὦ πόποι, ἀνάριθμα γὰρ φέρω πήματα"


33. “Habla a todos; precisamente, más que los de mi propia vida, son los males de éstos los que me causan pena”
(Sófocles, Edipo Rey, 93-4)
“Ἐς πάντας αὔδα· τῶνδε γὰρ πλέον φέρω

τὸ πένθος ἢ καὶ τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι”

32. “Me iré, pero diciendo lo que tenía que decir, y sin que me dé miedo tu ceño, que no eres tú quien ha de perderme a mí”
(Sófocles, Edipo Rey, 447-8)
Εἰπὼν ἄπειμ’ ὧν οὕνεκ’ ἦλθον, οὐ τὸ σὸν δείσας πρόσωπον· οὐ γὰρ ἔσθ’ ὅπου μ’ ὀλεῖς”


viernes, 17 de julio de 2009

FRASES ÁUREAS (AVREA DICTA): En Latín y en Griego (21-31)

31. “El cuerpo entero es servidor del espíritu”
(Séneca, Sobre la Clemencia, I, III, 5)
Totum corpus animo deseruit”


30. “Nadarás sin salvavidas”
(Horacio, Sátiras, I, IV, 20)
“Nabis sine cortice”


29. “Cuando se pierde una ocasión, tarde después se desea”
(Plauto, Aulularia, 248)
“Quando occasio perit, post sero cupit”


28. “No es la belleza, mujer, sino las virtudes, lo que agrada a los esposos”
(Eurípides, Andrómaca, 207-8)
“οὐ τὸ κάλλος, ὦ γύναι,
ἀλλ’ ἁρεταὶ τέρπουσι τοὺς ξυνευνέτας”

[Oú to kál·los, oh gýnai, al·l' aretái térpousi toús ksyneunétas]

27. “FELICES TRES VECES Y MÁS”
(Horacio, Odas, I, XIII, 18)
“FELICES TER ET AMPLIVS”
(Dedicado a Vega, la hija de Patricia, sobrina de Soledad, y a todos los suyos)


26. La tierra ahora produce hombres deshonestos y mezquinos”
(Juvenal, Sátiras, XV, 70)
“Terra malos homines nunc educat atque pusillos”

25. “¡Oh quienes habéis sufrido desgracias demasiado grandes!
¡El dios pondrá un fin también a éstas!”
(Virgílio, Eneida, I, 199)
“O passi grauiora, dabit deus his quoque finem”


24. “Y él [Apolo, irritado contra los Griegos] iba parecido a la noche” (Es decir, negro, enfurecido)
(Homero, Ilíada, 1,47)
Ὁ δ᾽ ἤϊε νυκτὶ ἐοικώς”
[Ho d’eie nyktí eoikós]


23. “Prefiero comprar a pedir”
(Cícerón, Contra Verres, 2.4.12)
“Malo emere quam rogare”


22. “¿Buscas a un semejante al Alcida [Hércules]? No hay ninguno, sino él mismo”
(Séneca, Hércules enloquecido, 84)
Quaeris Alcidae parem? Nemo est nisi ipse”


21. “Los amigos lo tienen todo en común”
(Terencio, Adelphoe, 804)
“Communia sunt amicorum inter se omnia


20. “De todos los míos, yo soy el único que soy mío”
(Terencio, Phormión, 587)
“Ego meorum solus sum meus”

miércoles, 15 de julio de 2009

FRASES ÁUREAS (AVREA DICTA): En Latín y en Griego (1-20)

20. “De todos los míos, yo soy el único que soy mío”
(Terencio, Formión, 587)
“Ego meorum solus sum meus”.


19. “Cantas para un sordo”,
es decir,
“Hablas sin que te escuchen”
(Erasmo de Rotterdam, Adagios 1.4.87)
“Surdo canis”


18. “La amistad más firme es la que hay entre iguales”
(Quinto Curcio, 7, 8, 27)
“Firmissima est inter pares amicitia”


17. Después de hablar lo que había de decir y lo que tenía que callar"
(Horacio, Epístolas, I, VII)
“DICENDA TACENDA LOCVTVS”


16. “Ningún solitario es suficientemente sabio”
(Plauto, El soldado fanfarrón, 885)
“Nemo solus satis sapit”


15. “El común de los hombres valora las amistades según su utilidad”
(Ovidio, Pónticas, 2, 3, 8)
“Vulgus amicitias utilitate probat


14. "TEMO A LOS GRIEGOS, INCLUSO SI TRAEN REGALOS”
(Virgilio, Eneida, II, 49)
“TIMEO DANAOS ET DONA FERENTIS”


13. "ME HORRORIZO AL CONTARLO"
(Virgilio, Eneida, II, 204)
"HORRESCO REFERENS"

12. “ESTARÁS TRISTE, SI ESTÁS SOLO”
(Ovidio, Remedios del amor, 583)
"TRISTIS ERIS, SI SOLVS ERIS"


11. “LA MUJER ES SIEMPRE VARIABLE Y CAMBIANTE”
(Virgilio, Eneida, IV, 569-570)
VARIVM ET MVTABILE SEMPER FEMINA”


10. "lAS AMISTADES AUTÉNTICAS SON ETERNAS PARA SIEMPRE"
(Cicerón, Lelio sobre la amistad, XXXII)
"VERAE AMICITIAE SEMPITERNAE SVNT"

9. “Un lobo es el hombre para el hombre, y no un hombre, cuando desconoce quién es el otro”
(Plauto, Asinaria, 495)
“Lupus est homo homini, non homo, quom qualis sit non nouit"

Popularizada por Thomas Hobbes
"El hombre es un lobo para el hombre"
"Homo homini lupus"

8. "DOS SON INFINITAMENTE MÁS QUE UNO"
(Soledad Sánchez M.)
DVO AD INFINITVM MVLTO MAGIS QVAM VNVM

7. "CONÓCETE A TI MISMO"
(Oráculo de Delfos)
Γνῶθι σεαυτόν
[Gnóthi seautón]
NOSCE TE IPSVM
(Puede verse un buen estudio de la frase por Dilman pinchando aquí).

6. "NADA EN EXCESO"
(Oráculo de Delfos)
Μηδὲν ἄγαν
[Medén ágan]

5. "DUERME LO SUFICIENTE"
(Catón el Viejo)
QVOD SATIS EST DORMI

4. "NADA HA DADO LA VIDA A LOS MORTALES SIN UN GRAN ESFUERZO"
(Horacio, Sátiras, I, IX, 59-60)
NIL SINE MAGNO VITA LABORE DEDIT MORTALIBVS
(Dedicado a Soledad Sánchez M. por su flamante premio "CIUDAD DE CANTILLANA")

3. "EN CUALQUIER COSA QUE ENSEÑES, SÉ BREVE"
(Horacio, Arte Poética, 335)
QVIDQVID PRAECIPIES, ESTO BREVIS

2."GANÓ TODO MÉRITO EL QUE MEZCLÓ LO ÚTIL CON LO AGRADABLE"
(Horacio, Arte Poética, 342)
OMNE TVLIT PVNCTVM QVI MISCVIT VTILE DVLCI

1B. Traducción alternativa (También correcta)
"MUCHAS SON LAS COSAS TERRIBLES, PERO NO HAY NADA MÁS TERRIBLE QUE EL SER HUMANO"

1. "MUCHOS SON LOS PRODIGIOS, PERO NO HAY NADA MÁS PRODIGIOSO QUE EL SER HUMANO"
(Sófocles, Antígona, 332)

Πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀνθρώπου δεινότερον πέλει·
[Pol·lá ta deiná koudén anthrópou deinóteron pélei)

jueves, 29 de enero de 2009

GEORGICON DICTA [FRASES DE LAS GEÓRGICAS] (y IV)

Aquí tenéis la cuarta y última serie de frases de las Geórgicas. Espero que os hayan gustado. Si os fijáis bien, en muchas de las que siguen, lo que se describe no es lo que parece. A ver si adivináis qué nos ha querido comunicar Virgilio.



31. Magnisque uocant clamoribus hostem (IV, 76).

"I provoquen l'enemic amb gran cridòria (grans crits)".

32. Concurritur, aethere in alto fit sonitus (IV, 78-9).

"S'entaula la batalla (es corre), dins les altures de l'èter (dins l'alt èter) esclata un brogit".

33. Magnum mixtae glomerantur in orbem (IV, 79).

"S'apilen, confoses, en un immens remolí".

34. Melior uacua sine regnet in aula (IV, 90).

"Deixa que el millor regni en la seva cort buida".

35. Vt binae regum facies, ita corpora plebis (IV, 95).

"Com dos són els aspectes dels reis, així (són) els cossos de la plebs".

36. Tu regibus alas eripe (IV, 106-7).

"Treu tu les ales als reis".

37. Solae communis natos... habent (IV, 153-4).

“Soles elles tenen els fills comuns”.

38. (Solae) magnis agitant sub legibus aeuom (IV, 154).

"Soles elles passen la vida sota lleis puixants".

39. Sunt quibus ad portas cecidit custodia (IV, 165).

"N'hi ha als que ha pertocat la custòdia a les portes".

40. Feruit opus (IV, 169).

"Bull el treball".
41. Grandaeuis oppida curae (IV, 178).

"Per les més velles les ciutats són motiu de cura
(Les més velles tenen cura de les ciutats)".

42. At fessae multa referunt se nocte minores (IV, 180).

"Les més joves tornen fatigades a plena nit".

43. Omnibus una quies operum, labor omnibus unus (IV ,184).

"(Hi ha)per totes un sol descans dels treballs, la feina (és) una sola per totes".

44. Fit sonitus (IV, 188).

"Esclata un brogit".

45. Siletur in noctem (IV, 189-90).

"Es fa silenci durant la nit".

46. Fessosque sopor suos occupat artus (IV, 190).

"El son s'empara de llurs membres lassos".

47. Nec fetus nixibus edunt (IV, 199).

"Ni posen llurs fills al món amb dolors".

48. Ipsae regem paruosque Quirites sufficiunt (IV, 201-2).

"Elles mateixes es donen un rei i petits ciutadans".

49. Genus immortale manet, multosque per annos stat fortuna domus (IV, 208-9).

"Llur raça persisteix, immortal i subsisteix per molts anys la casa amb fortuna".

50. Et aui numerantur auorum (IV, 209).

"I es compten els avis de llurs avis".
51. Rege incolumi mens omnibus una est (IV, 212).

"Amb el rei incòlume, totes tenen una sola ànima (una sola ànima hi ha per a totes)".

52. Venit hiems (II, 519).

"Arriba l'hivern"


Después de leer estos bonitos textos, podéis escuchar una bonita aria de La Cantata de la Caza de Johann Sebastian Bach, cuyo texto tenéis aquí.

9.Aria (Alemán)

Schafe können sicher weiden,
Wo ein guter Hirte wacht.
Wo Regenten wohl regieren,
Kann man Ruh und Friede spüren
Und was Länder glücklich macht.


9. Aria (Castellano)

Las ovejas pueden pastar seguras
allí donde un buen pastor vigila.
Donde los regentes gobiernan bien,
se puede sentir la calma y la paz,
y hacer que los países sean dichosos.

Si queréis leer mi opinión sobre LAS GEÓRGICAS, una obra perfecta, aquí tenéis el enlace, en este mismo “Blog”:

http://antoniomartnortiz.blogspot.com/search/label/Las%20GE%C3%93RGICAS

sábado, 24 de enero de 2009

GEORGICON DICTA [FRASES DE LAS GEÓRGICAS] (III)

Aquí tenéis la tercera serie de frases de LAS GEÓRGICAS de Virgilio. Se habla de las enfermedades de los animales y comienza un nuevo tema. A ver si adivináis de qué se trata. Os anticipo que no es lo que parece.

21. It tristis arator ... atque opere in medio defixa relinquit aratra (III, 517-9).

"Se'n va, trist, el llaurador ... i deixa les arades enfonsades enmig del solc".

"Triste, el labrador se marcha ... y deja el arado clavado a la mitad del surco".

22. Hinc laetis uituli uolgo moriuntur in herbis (III, 494).

"Aquí, enmig dels herbatges grassos, els vedells moren en massa".

"También, en medio de la abundante hierba, mueren a manadas los becerros".

23. Hinc canibus blandis rabies uenit (III, 496).

"Allí la ràbia arriba als gossos afalagadors".

"Y también se apodera la rabia de los perros cariñosos".

24. Quatit aegros tussis anhela sues (III, 497).

"Una tos convulsa sacseja els porcs malalts".

"Una tos anhelante sacude a los apestados cerdos".

25. Non lupus insidias explorat ouilia circum (III, 537).

"El llop no cerca emboscades a l'entorn de les pletes".

"El lobo no espía el lugar de una emboscada alrededor de las majadas".

26. Insolitae fugiunt in flumina phocae (III, 543).

"Inacostumades, fugen les foques als rius".

"Las focas huyen a los ríos, donde viven extrañadas".

27. Interit et ... uipera et attoniti ... hydri (III, 544-545).

"Mor també la vibra ... i les atordides ... hidres (serps d'aigua)".

"Muere también la víbora ... y las espantadas ... hidras (serpientes de agua)".


28. Protinus aerii mellis caelestia dona exequar (IV, 1-2).

"Ara tractaré els dons celestials de l'aèria mel"

"Prosiguiendo cantaré el don divino de la miel, que baja de los cielos".

29. Magnanimosque duces totiusque ordine gentis mores et studia et populos et proelia dicam (IV, 4-5).

"(Cantaré) magnànims capitostos i, punt per punt (amb ordre), els costums de tota una nació, les seves passions, els seus pobles, els seus combats".

"(Cantaré) magnánimos caudillos y, siguiendo un orden, las costumbres, aficiones, pueblos y combates de toda una nación".

30. Saepe duobus regibus incessit magno discordia motu (IV, 67-8).

"Sovint entre dos reis esclatà la discòrdia amb un gran esvalot".

"Con frecuencia con alboroto grande una discordia se origina entre dos reyes".

Si queréis leer mi opinión sobre LAS GEÓRGICAS, una obra perfecta, aquí tenéis el enlace, en este mismo “Blog”:

http://antoniomartnortiz.blogspot.com/search/label/Las%20GE%C3%93RGICAS